Hamilelik ile birlikte anne ve babaların bebeklerine karşı sorumlulukları artar. Doğum sonrasında ise sorumlulukların yanı sıra bebeklerini her türlü tehlikeye karşı koruyup kollama, sahiplenme ve kimi zaman da korkma duyguları ağır basar. Bugün ki içeriğimiz de bebeklerde ilk yardım anlatacağız.

Bebeklerde İlk Yardım Nedir?

Bebeklerin doğumdan sonra ilk 1-2 yıllık gelişim süreçlerinde en çok ev içi kazalar meydana gelir. Aileler her ne kadar dikkatli olsalar da anlık bir durum bebeğin başına istenmeyen bir kaza gelmesine neden olabilir. Olası ev içi kazalara ve yaralanmalara karşı aile bireylerinin “bebeklerde ilk yardım” kriterlerini bilmeleri ve yerinde müdahaleleri, olası büyük problemlerin yaşanmasının önüne geçer.

Bebeklerde ilk yardım yapılırken ilk kural doğru müdahaledir. Halk arasında kulaktan duyma bilgilerin bu süreçte kullanılması geri dönüşü olmayan hasarlara neden olabilir.

Bebeklerde En Çok Görülen Kazalar Hangileridir?

Bebeklerin ilk 6-8 aydan sonra hareketlenmeleri ve emeklemeleri ile birlikte ev içerisinde sıkça istenmeyen kazalar yaşanabilir. Bebeklerde ilk yardım kuralları işte bu durumda devreye girer ve bazı müdahaleler gerektirir.

Süt kaçma, yabancı cisim yutma sonrası ilk yardım

Küçük bebeklerde en çok görülen tıkanmaların başında sütün nefes borusuna kaçması gelir. Bununla beraber bebeklerin ek gıdaya geçiş sürecinde yedikleri yemekler de tıkanmaların diğer önemli sebebidir. Onun haricinde bebekler yerde buldukları küçük cisimleri, iğneleri, küçük bir oyuncak parçasını ya ağızlarına ya da burunlarına götürür. Bebeklerde yabancı cisim tıkanmalarının önüne geçmek için ;

  1. Beslenme sonrasında bebek bir süre yalnız başına bırakılmamalı,
  2. Ek gıda verirken salatalık, havuç gibi parçalanması zor olan gıdalar, kuruyemiş ve şeker gibi yiyecekler asla verilmemelidir.
  3. Bebeğin bulunduğu ortamda tesbih, boncuk, misket, bozuk para gibi riskli eşyalar bulundurulmamalıdır.
  4. Çocuklar oyuncakları ile oynarken takip edilmeli, özellikle balon gibi şişirilirken patlayıp parçalarının akciğere kaçma riski olan oyuncaklar 6 yaş altındaki çocuklara asla verilmemelidir.
  5. Aile üyelerinin kullandığı ilaçlar bebeğin /çocuğun bulunduğu ortamlardan kaldırılmalıdır.

Yabancı cisim tıkanmalarında bebeklerde ilk yardım nasıl olmalı;

Solunum yoluna bir cismin kaçması son derece tehlikeli ve panik bir durumdur. Bu durumla karşılaşıldığında aile fertleri soğukkanlı olmalı, mümkünse müdahale ilk yardım eğitimi almış kişiler tarafından yapılmalıdır.

Yabancı cisim tıkanmalarında yapılacak ilk yardım;

  • Eğer bebek şüpheli bir tıkanma sonrasında nefes almıyorsa ve morarma başlamışsa hiç vakit kaybetmeden 112 aranmalıdır.
  • 112 ekipleri gelene kadar bebeğin solunum yolunu açık tutmak için ağız içi kontrol edilmeli, yabancı cisim veya varsa sıvı temizlenmelidir.
  • Bebek nefes almıyorsa kesinlikle ağız yolundan hava verilmeye çalışılmamalıdır.
  • Bebek yan yatırılarak sırtına el kubbe yapılarak kuvvetlice vurularak oluşacak basınçla yutulan cismin çıkartılması sağlanabilir.
  • Yine bebek yüz üstü kafası aşağı gelecek şekilde çevrilerek iki kürek kemiğinin arasına elin aya denen ilk kısmıyla 5 kere iterek ve sertçe vurularak kaçan cismin çıkartılmasına çalışılır.
  • Yapılan müdahaleye rağmen yutulan cisim çıkmıyor ise bebek bu sefer sırt üstü yatırılarak göbek deliğiyle kaburga arasındaki karın kısmına iki parmakla içeri ve ileri doğru 5 kere baskı yapılarak denenir.
  • O sırada bilinçsizce müdahale etmeye kalkışmak, yutulan cismin daha aşağı doğru inmesine ve bebeğin soluk borusunun tamamen tıkanmasına neden olur.

Yanıklar ve ilk yardım

Bebekler deneyimleyerek öğrenir. Örneğin bir bebek suyun sıcak olduğunu veya ateşin onu yakabileceğini düşünemez. Burada ailelere büyük görev düşer. Bebeğin etrafında olabilecek sıcak sıvı ve yanıcı maddeleri tedbir amaçlı kaldırmak gerekir. Aynı zamanda ebeveynlerde bebeklerine duş aldırırken suyun sıcaklığını önceden kontrol etmelidirler.

Yanık durumlarında bebeklerde ilk yardım nasıl olmalı;

  • Bebeklerde/ çocuklarda yanık sırasında soğukkanlı davranılmalı, acele ile karar verilip bebeğin üzerinde bulunan giysiler çıkarılmamalıdır.
  • Yanıklarda ilk önce yanan bölgenin tazyikli olmayan, soğuk suya tutulması gerekmektedir.
  • Soğuk uygulamanın ardından yanan bölge temiz bir bezle kapatılır.
  • Yanıklar bebeklerde sıvı kaybı ve enfeksiyon riskinden dolayı hayati önem taşır. Bu nedenle yanığın büyüklüğüne bakılmaksızın bebek huzursuz ve sürekli ağlıyorsa vakit kaybetmeden bir hastanenin acil servisine gidilmelidir.
  • Yanığın üstüne diş macunu, yoğurt, bal gibi gıdalar asla sürülmemelidir.
  • Uygun olmayan tedaviler bebeklerde yanık izi kalmasına, eklem hareketliliğinde bozulmalara ve doku kayıplarına neden olabilir.

Elektrik çarpmaları ve ilk yardım

Ev içerisinde bebeklerin en merak duyduğu yerlerden biri de priz girişleridir. Yeni bir şeyler keşfetmenin vermiş olduğu bir hareket midir? yoksa merak kaynaklı mıdır? bilinmez, bebekler parmaklarını sürekli priz deliklerine doğru sokmaya çalışırlar. Bu duruma karşı alınabilecek en güzel önlem çarpılma durumlarında elektrik akımını hemen kesen, sigorta paneline kaçak akım rölesi eklenmesidir. Prizler açıkta bırakılmamalı, kapaklı priz kullanılmalı, bebekler elektrikli cihazlardan uzak tutulmalıdır.

Elektrik çarpması durumlarında bebeklerde ilk yardım nasıl olmalı;

  • Bebekte elektrik çarpmasıyla ilgili bir durum yaşandığında panikleyerek bebeğe dokunulmamalıdır. Bebeğiniz henüz elektriği aldığı kaynakla ilişkili olabilir ve bu durumda size de elektrik akımı geçer.
  • Öncelikle elektriği devreden çıkartarak kesmeniz gerekmektedir.
  • Elektriği kesmek mümkün değilse tahta veya plastik bir cisim ile önce bebeği sonra kendinizi ortamdan uzaklaştırmalısınız.
  • Elektrik akımına kapılan bebeğin solunumunu ve nabzını kontrol edin.
  • Her durumda acil olarak ambulans ile bir sağlık kurumuna başvurun.

Kimyasal madde içilmesi ve ilk yardım

Bebeklerde ilk yardım müdahalesi gerektiren vakalardan biri de kimyasal madde içme vakalarıdır. Bu durum oldukça sık rastlanabilen bir konudur. Bebekler genellikle kendi boyları hizasında olan deterjan, yumuşatıcı, sabun gibi tehlikeli kimyasallar içeren temizlik maddelerini merak ederek ağızlarına götürürler. Kimyasal içilmesi sağlık açısından oldukça tehlikeli bir durumdur.

Kimyasal madde içilmesi durumunda bebeklerde ilk yardım nasıl olmalı;

  • Kimyasal maddelerin yutulması sonrasında sıvının geçiş yollarında bulunan organlarda tahribatı vücutta ciddi problemlere neden olabilir.
  • Bebeğinizin herhangi bir kimyasal maddeyi içtiğini fark ettiğiniz anda hemen hiç vakit kaybetmeden acil olarak hastaneye götürmeniz gerekmektedir. Kimyasal maddelerin verebileceği hasarın tespiti ve tedavinin acilen başlaması için zaman çok önemlidir.
  • Kimyasal madde içen bebek/ çocuk asla kusturulmamalıdır.
  • Mümkünse bol bol su içirilmelidir.
  • Hastaneye gidilirken bebeğin içmiş olduğu kimyasal madde de götürülmelidir. Kimyasal maddenin içeriği tedaviyi değiştirebilir.

İlaç içme ve ilk yardım

İlaç içme, bebeklerde yine sık görülen vakalardan biridir. Ortada bırakılan ilaçlar kutuları veya kartelaları bebekler için merak uyandıran ve ağza götürülmek için iyi bir sebep olan şeylerdir.

İlaç içilmesi durumunda bebeklerde ilk yardım nasıl olmalı;

  • Bebeğinizin ilaç içtiğini fark ettiğiniz anda genel durumu iyi olsa dahi acilen bir sağlık kurumuna gidilmelidir.
  • Bazen bebeğinizin ilaçları gerçekten içip içmediğini anlayamazsınız. Etrafınızda boş ilaç kutuları varsa bebeğinizi riske atmadan hastaneye gitmek en doğru seçenek olacaktır.
  • Bebekte ilaç alımına bağlı olarak kusma, bilinç kaybı, kasılmalar, garip davranışlar görülebilir.
  • Böyle bir durumda bebek hangi ilacı içtiyse, etken maddesinin belirlenebilmesi ve doğru tedavinin uygulanabilmesi için yanınızda ilaç örneğini hastaneye götürmeniz hayati önem taşımaktadır.

Böcek sokmaları

Bebeklerin ciltleri hassastır. Sinek veya arı gibi sokmalara karşı vücutları reaksiyonlar göstererek kızaran alerjilere ve şişmeler neden olabilir.

Böcek sokmalarında bebeklerde ilk yardım nasıl olmalı;

  • Arı sokmaları veya sinek ısırıkları ciltte kızarıklık ve şişliğe neden olabilir. Su ile yıkama ve buz ile soğuk uygulama iyi gelecektir.
  • Her iki durumda da ciltte oluşan şişliğin veya tahrişin geçmemesi halinde bebeğinizin doktoru ile görüşerek uygun bir cilt kremi önerisi alınabilir.
  • Sonraki dönemlerde de bu durumun olabileceği düşünülerek özellikle orman ve yeşillik olan yerlerde bebeğinizi yalnız bırakmamalı ve tatillerinizde her ihtimale karşı bu kremler yanınızda taşınmalıdır.

Önceden alınacak önlemler bebeğinizin sağlığını korumaya yardımcı olacak ve muhtemel ev kazalarını azaltacaktır. Ebeveynlerin ilk yardım konusunda profesyonel bebeklerde ilk yardım eğitimialmaları da bu tip kazaların çözümünde çok etkili bir yöntem olacaktır.